Ebu Zer (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Ben bir gün mescide girdiğimde Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’i yalnız başına oturuyorken gördüm ve buna müteakiben hemen Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in yanına oturdum ve dedim ki; Ey Allah’ın Rasulü! Sen bize namazı emrettin, peki namaz nedir? Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Konulmuş (farz kılınmış) şeylerin en hayırlısı namazdır! Dileyen namazı çoğaltır, dileyen azaltır!”
Ey Allah’ın Rasulü! Amellerin en faziletlisi hangisidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Allah’a iman etmek ve Allah’ın Yolunda CİHAD etmektir!”
Ey Allah’ın Rasulü! Mü’minlerin en faziletlisi hangisidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Ahlakı en güzel olanıdır.”
Ey Allah’ın Rasulü Müslümanların kurtulanı hangisidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“İnsanların dilinden ve elinden selamette olduğu kişidir.”
Ey Allah’ın Rasulül! Hangi hicret daha faziletlidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Sebeplerden dolayı yapılan hicrettir. (Yani kişinin dinini yaşayamadığı için yaptığı hicrettir)”
Ey Allah’ın Rasulü! Hangi namaz daha faziletlidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Kunutu uzun olan namazdır. (Yani kafirlere bed dua yapılarak kılınan namazdır)”
Ey Allah’ın Rasulü! Hangi oruç daha faziletlidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Farzlardan azı, Allah indinde çoktur. (Yani nafile oruçlar)”
Ey Allah’ın Rasulü! Hangi CİHAD daha faziletlidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Yarası çok olup kanı en çok dökülenin CİHADIDIR.”
Ey Allah’ın Rasulü! Hangi kölenin azadı daha faziletlidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Fiyatı pahalı olup hanımı ile birlikte azad edilen köledir.”
Ey Allah’ın Rasulü! Hangi sadaka daha faziletlidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Malı az ve sıkıntıda olduğu halde gönül rızası ile fakire verilen sadakadır.”
Ey Allah’ın Rasulü! Sana inen en büyük ayet hangisidir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Ayete’l-Kürsi’dir. Ey Eba Zerr! Yedi kat gökte olanlar Kürsi’dedir ve yeryüzü boşluğuna halka gibi yerleştirilmiştir. Arşın, Kürsi üzerine fazileti, yeryüzü boşluğunun halkadan faziletli olması gibidir.”
Ey Allah’ın Rasulü! Kaç Nebi/Rasul gönderilmiştir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Yüz yirmi dört bin Nebi/Rasul gönderilmiştir.”
Ey Allah’ın Rasulü! Bunlardan kaçı Rasuldür? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Onların üç yüz on üç tanesi Rasuldür. Onların hepsi affediciydi, çok güzel ahlak sahibi idiler.”
Ey Allah’ın Rasulü! Onların ilki kimdir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Adem Aleyhi’s-Selam’dır.”
Ey Allah’ın Rasulü! Rasul olan Adem Aleyhi’s-Selam bir Nebi’miydi? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Evet, Allah onu eliyle yarattı, Ona ruhundan üfledi, Onu kusurlu kıldı. Ey Ebu Zerr! Onlardan şu dördü süryani idi; Adem, Şit, Hannuh (İdris) ilk kalemle yazı yazan Odur ve Nuh. Onlardan şu dördü de Arabdır; Hud, Şuayb, Salih ve senin Nebin (Sallallahu Aleyhi ve Sellem). Ey Ebu Zerr! İsrailoğullarının Nebilerinin ilki Musa, sonuncusu da İsa’dır. Rasullerin ilki Adem, sonuncusu da Muhammed (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’dir.”
Ey Allah’ın Rasulü! Allah Azze ve Celle kaç tane kitab indirmiştir? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Yüz Suhuf ve dört kitap indirmiştir. Şit’e elli sahife, Hannuh (İdris’e) otuz sahife, İbrahim’e on sahife, Musa’ya on sahife inmiştir ve Allah Azze ve Celle Tevrat, İncil, Zebur ve Furkan’ı/Kur’an’ı indirmiştir.”
Ey Allah’ın Rasulü! İbrahim Aleyhi’s-Selam’ın sahifelerinde neler vardı? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Tamamı misallerden ibaretti;
“Ey gurura/kibire kapılmış hükümdar! Şüphesiz ki, Ben bazıları, bazılarının üzerinden dünyalık toplamısı için göndermedim seni! Mazlumun duasına cevap olarak gönderdim seni! Şüphesiz ki, Ben kafir bile olsa mazlumun duasını geri çevirmem! Onda şu misal de vardı;
Akıl sahibinin dört saati vardır; Bir saat Rabbi Azze ve Celle’ye münacaat eder. Bir saat nefsini hesaba çeker. Bir saat Allah’ın Yarattıkları hakkında tefekkür eder. Bir saati de yeme ve içme ihtiyacı için boş bırakır. Onda şu misal de vardı;
Akıl sahibi kişi şu üç halin dışında göçmez; Ahiret hazırlığında, maaşı için çalışması, haram olmayan lezzeti. Akıl sahibinin, zamanını makbul işlerle gözetmesi, dilini muhafaza etmesi, amelinin çok, lafının az olması, ancak gerektiğinde konuşması gerekir.”
Ey Allah’ın Rasulü! Musa Aleyhi’s-Selam’ın sahifelerinde neler vardı? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Tamamı ibretlerden ibaretti; Şaşılır haline ki, öleceğini bildiği halde ferahtır. Kaderi bildiği halde yorulur durur. Dünyanın, dünya ehlini aldattığını gördüğü halde onunla tatmin olanın haline şaşılır. Yine o kimsenin haline şaşılır ki, hesaba çekileceğini bildiği halde amel etmez!”
Ey Allah’ın Rasulü! İbrahim ve Musa Aleyhime’s-Selam’a inenler, sana da indi mi? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Evet. Oku Ey Ebu Zerr! (Günahlardan) temizlenen kimse, andolsun ki, kurtuluşa ermiştir. Rabbinin ismini zikredip namaz kılan da. Fakat (siz) dünya hayatını üstün tutarsınız! Hâlbuki ahiret daha hayırlı ve daha kalıcıdır! Şüphesiz ki, bu (anlatılanlar) elbette ki, ilk sahifelerde, İbrahim’in ve Musa’nın sahifelerinde de vardır.”
Ey Allah’ın Rasulü! Bana tavsiyede bulun, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Sana Allah’tan korkmanı tavsiye ederim! Şüphesiz ki, Allah’tan korkmak, işin başıdır!”
Ey Allah’ın Rasulü! Tavsiyeye devam et, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Sana Kur’an okumak ve Allah’ı zikretmek gerekir. Şüphesiz ki, bu senin için semada bir zikir ve yeryüzünde de bir nurdur.”
Ey Allah’ın Rasulü! Biraz daha tavsiyede bulun, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Seni çok gülmekten sakındırırım! Muhakkak ki, çok gülmek kalbi öldürür ve yüzün nurunu giderir.”
Ey Allah’ın Rasulü! Biraz daha tavsiyede bulun, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Sana CİHAD etmek gerekir. Şüphesiz ki, CİHAD benim ümmetimin ruhbanlığıdır.”
Ey Allah’ın Rasulü! Biraz daha tavsiyede bulun, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Hayır konuşmanın dışında susmalısın! Hayır konuşmak, şeytanı kovar, din işlerinde de senin yardımcındır.”
Ey Allah’ın Rasulü! Biraz daha tavsiyede bulun, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Senden aşağı durumda olanlara bak! Senden yukarıdakilere göz dikme! En uygunu budur. Allah’ın, senin üzerindeki nimetini hor görme!”
Ey Allah’ın Rasulü! Tavsiyeyi biraz daha artır, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Miskinleri sev ve onlarla beraber otur!”
Ey Allah’ın Rasulü! Tavsiyeyi biraz daha artır, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Akrabalık bağlarını, onlar kesse bile, sen gözet!”
Ey Allah’ın Rasulü! Tavsiyeyi biraz daha artır, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Acı bile olsa gerçeği söyle!”
Ey Allah’ın Rasulü! Tavsiyeyi biraz daha artır, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Allah’ın Yolunda hiçbir kınayıcının kınamasından korkma!”
Ey Allah’ın Rasulü! Tavsiyeyi biraz daha artır, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Nefsinden bildiklerin seni insanlardan uzaklaştırır. Nefsinde olmayanı onlarda da bulamazsın! Nefsinden bilmediğini, insanlardan bilmen ayıp olarak sana yeter. Veya sevdiğin şeylerde onlara hased etmen de ayıp olarak sana yeter.”
Sonra Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) elini göğsüme vurdu ve şöyle buyurdu:
“Ey Ebu Zerr! Tedbir gibi akıl, geri durmak gibi vera, güzel ahlak gibi asalet yoktur!”
İbni Hibban Sahih 94, İbni Hibban Mecruhin 3/129, Ebu Nuaym Hilyetu’l-Evliyâ 1/166, Taberani 1651, İbni Sa’d 1/32, Ahmed bin Hanbel Müsned 3/82, 5/178, 179, 266, İbni Asakir Tarihu’d-Dımeşk 2/361, Mecmau’z-Zevaid 8/210, Beyhaki 9/4, Taberi Tarih 1/75, İbni Kesir Kısası Enbiya 1/77, İbni Kesir el-Bidaye 1/130, Metalibu’l-Aliye 3453, İbni Esir Kamil Fi’t-Tarih 1/47, 59, Razi Tefsiri Kebir 23/89, Alusi Ruhu’l-Maani 30/111, Şevkani Fethu’l-Kadir 5/428, Suyuti el-Havi 2/166, Kurtubi 20/25, Albânî Silsiletu’l-Ehâdîsi’s-Sahîha 2/89