Ölenin Arkasından Yapılması
Caiz Olan Şeyler

1) Ölen Kimsenin Arkasından Cenaze Namazı Kılmak

(1) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Herkim cenaze namazı kılınıncaya kadar cenazede hazır olursa ona bir kırat, herkimde gömülünceye kadar cenazede hazır bulunursa ona iki kırat vardır.”

Sahabeler:

−iki kırat nedir diye sordular? Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“İki büyük dağ gibi.”

Müslim 945/52

2) Ruhu Çıktığında Ölünün Gözlerini Kapatmak ve Onun İçin Dua Etmek

(2) Ümmü Seleme (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Ebu Seleme (Radiyallahu Anh)’ın yanına girdi. Onun gözü açık idi. Gözünü kapattıktan sonra şöyle buyurdu:

−“Muhakkak ki, ruh kabzedildiği vakit göz onun arkasından takip eder.”

Ev halkından bazı kimseler feryatla ağladılar. Bunun üzerine Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Kendi nefislerinize hayırdan başka dua etmeyiniz! Kuşkusuz ki, melekler söylediğiniz sözlere Âmin derler.”

Sonra Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle dua etti:

−‘Ey Allah’ım! Ebu Seleme’ye mağfiret et. Onun derecesini hidayete erdirilenler içinde yükselt. Onun arkasından ailesinin baki kalanları arasında ona halef ol. Ey Âlemlerin Rabbi! Bizim ve onun günahlarını affeyle! Kabrinde ona genişlik ver ve orada kendisini nurlandır!”

Müslim 920/7

3) Ölen Kimsenin Borcuna Kefil Olmak ve Borcunu Ödemek

(3) Selemetu’bnu’l-Ekva (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e üzerine cenaze namazı kıldırması için bir cenaze getirildi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Üzerinde bir borç var mı?”

Cenaze sahipleri:

−Hayır, dediler. Bunun üzerine Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ona namaz kıldı. Sonra diğer bir cenaze getirildi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) yine şöyle buyurdu:

−“Üzerinde bir borç var mı?”

Cenaze sahipleri:

−Evet, dediler. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Arkadaşınız üzerine cenaze namazı kılın!”

Bu esnada Ebu Katade (Radiyallahu Anh):

−Ya Rasulallah! O ölünün borcunu ödemek benim üzerimedir, dedi. Bu kefaret üzere Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) o ölünün üzerine cenaze namazı kıldı.

Tirmizi 1075, 1084, Buhari 2122

4) Ölünün Yerine Hac Yapmak

(4) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

Cuhayne kabilesinden bir kadın Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e geldi ve:

−Annem hac yapmayı adamıştı, fakat hac yapamadan öldü! Şimdi ben onun yerine hac yapabilir miyim diye sordu? Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Evet, annenin yerine hac yap. Şayet annenin birine borcu olsaydı o borcu öder miydin? Allah’ın hakkını ödeyiniz! Allah’ın hakkını ödenmeye başkalarının hakkından daha hak sahibidir.”

Buhari 1739, 1740

5) Ölü Adına Sadaka Vermek

(5) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

Sa’d bin Ubade (Radiyallahu Anh)’ın annesi öldü. Bunun üzerine Sa’d bin Ubade (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

−Ya Rasulallah! Annem öldü. Şimdi ben onun adına bir şey sadaka etsem, ona fayda verir mi? Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de şöyle buyurdu:

−“Evet.”

Sa’d bin Ubade (Radiyallahu Anh) Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e şöyle dedi:

−Ben seni şahid yapıyorum. Benim şu Mifrah ismindeki duvarlı bostanım annem üzerine sadakadır.

Buhari 2603, 2604

6) Ölü İçin Ağlamak

(6) Enes bin Malik (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Bu gece benim bir oğlum dünyaya geldi. Onu babam İbrahim’in ismiyle isimlendirdim.”

Enes bin Malik (Radiyallahu Anh) dedi ki:

−Yemin olsun ki, ben İbrahim’i Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in önünde can çekişirken gördüm. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in gözünden yaş akıyordu ve Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Göz yaşarır, kalp mahzun olur. Biz ancak Rabbımızın razı olduğu sözü söyleriz. Ey İbrahim! Biz senin ölümünden dolayı mahzunuz.”

Ebu Davud 3126

7) Ölü İçin Yas Tutmak

(7) Zeynep binti Ebi Seleme (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in hanımı olan Ümmü Habibe (Radiyallahu Anha)’nın yanına girdim. Ümmü Habibe (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:

−Ben Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’den işittim şöyle buyuruyordu:

−“Allah’a ve ahiret gününe iman eden bir kadına kocasından başkası için üç günden fazla yas tutması helal olmaz! Lakin kadın, kocasının ölümü üzerine dört ay on gün yas tutar.”

Buhari 1208

8) Ölüyü Hayırla Anmak

(8) Enes bin Malik (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in yanından bir cenaze geçirdiler. Sahabeler bu cenazeyi hayırla anıp övdüler. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Vacip oldu.”

Sonra başka bir cenaze daha geçirildi. Sahabeler bu cenazeyi de şer ile anıp kötülediler. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) yine şöyle buyurdu:

−“Vacip oldu.”

Bunun üzerine Ömer (Radiyallahu Anh):

−Ne vacip oldu? diye sordu. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de şöyle buyurdu:

−“Önce geçen cenazeyi hayır ile anıp övdünüz. İşte ona cennet vacip oldu. Sonra geçen cenazeyi şer ile anıp kötülediniz. Ona da cehennem vacip oldu. Kuşkusuz ki, sizler yeryüzünde Allah’ın şahidlerisiniz!”

Buhari 1290, Ebu Davud 3233, Müslim 949/60, Tirmizi 1064

9) Ölüyü Öpmek

(9) Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:

“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Osman bin Maz’un (Radiyallahu Anh) öldüğü zaman onu öpüyordu, hatta Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in gözyaşlarının aktığını gördüm.”

Ebu Davud 3163, Tirmizi 94