(458) Ebu Galib el-Hayyat şöyle dedi:
“Enes bin Malik (Radiyallahu Anh)’ı bir kimsenin cenaze namazını kılarken gördüm. Cenazenin başı hizasında diğer rivayette, başı tarafında durdu. Cenazeyi kaldırıp götürdüklerinde, Kureyş veya Ensar’dan bir kadının cenazesi getirildi. Enes (Radiyallahu Anh)’a:
−Ya Eba Hamza! Bu falancanın kızı falandır; onun cenaze namazını kılsan, denildi. Enes (Radiyallahu Anh) onun cenazesini kıldırdı ve onun orta tarafında durdu. Diğer rivayette, onun beli hizasında durdu. Cenazenin üzerinde yeşil bir örtü vardı. O anda aramızda el-Âlâ bin Ziyâd el-Adevi bulunuyordu Enes (Radiyallahu Anh)’ın erkek ve kadına cenaze namazı kıldırırken değişik yerlerde duruşunu gördü ve:
−Ya Eba Hamza! Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) cenaze namazını kıldırırken bu şekilde senin erkeğe durduğun gibi ve kadına durduğun gibi mi dururdu? dedi. Enes (Radiyallahu Anh):
−Evet, dedi. El-Âlâ bize dönerek bu ameli ezberleyin, dedi.”
Ahmed bin Hanbel Müsned 13112, Ebu Davud 3194, Tirmizi 1034, İbni Mace 1494, Tayalisi 2149, İbni Ebi Şeybe 3/195, Albânî Ahkâmu’l-Cenâiz 138, 139
(459) Semure bin Cundeb (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Nifaslı iken ölen Ümmü Ka’b’ın cenaze namazını Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in arkasında kıldım. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onun cenaze namazını kılarken orta tarafında durdu.”
Müslim 964/87, Buhari 1253, Ebu Davud 3195, Nesei 391, Tirmizi 1035, İbni Mace 1493, İbni Hibban 3067, Ahmed bin Hanbel Müsned 5/1419, İbnu’l-Carud 544
(460) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir cenazeye namaz kılmak için tekbir aldı ve ilk tekbirde ellerini kaldırdı. Sonra sağ elini sol elinin üzerine koydu.”
Tirmizi 1077, Darekutni 2/75, Beyhaki 4/38, Albânî Ahkâmu’l-Cenâiz 147
(461) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir cenaze üzerine namaz kıldı, ona dört kere tekbir aldı ve bir kere selam verdi.
Darekutni 2/72, Hâkim 1/360, Albânî Ahkâmu’l-Cenâiz 163
(462) Ebu Umame (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Cenaze üzerine kılınan namazda sünnet, birinci tekbirle beraber sırri (içinden) olarak Ümmü’l-Kur’an’ı okumak ondan sonra üç kere tekbir almak ve sonunda selam vermektir.”
Nesei 1988, İbni Hazm Muhalla 5/129, Albânî Ahkâmu’l-Cenâiz 141
(463) Ebu Umame bin Sehl (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Cenaze üzerine kılınan namazda sünnet, İmam tekbir alır. İlk tekbirden sonra o içinden sırrı olarak Fatihatu’l-Kitabı okur. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e selâtu selam getirir. Bundan sonraki üç tekbirde de cenazeye ihlasla dua eder. Bunlarda kıraatten bir şeyi yapmaz. Sonra sağına döndüğü vakit içinden gizlice selam verir. İmamın arkasındaki kimselerin de imamın yaptığının aynısını yapması sünnettir.”
İbnu’l-Carud 540, Beyhaki 4/39, Abdurrezzak 6428, Albânî Ahkâmu’l-Cenâiz 155
(464) Avf bin Malik (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir cenaze üzerine namaz kıldırdı. Onun duasından şunları ezberledim şöyle buyurdu:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ، وَارْحَمْهُ، وَعَافِهِ، وَاعْفُ عَنْهُ، وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ، وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ، وَاغْسِلْهُ بِالْمَآءِ، وَالثَّلْجِ، وَالْبَرَدِ، وَنَقِّهِ مِنَ الْخَطَايَا كَمَا نَقَّيْتَ الثَّوْبَ الْاَبْيَضَ مِنَ الدَّنَسِ، وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ، وَأَهْلاً خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ، وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ، وَأَدْخِلْهُ الْجَنَّةَ، وَأَعِذْهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ
“Allahummağfir Lehu Verhamhu Ve Âfihî Vağfu Anhu Ve Ekrim Nuzulehû Ve Vassiğ Mudhalehu Vağsilhu Bi’l-Mâi Ve’s-Selci Ve’l-Beredi Ve Naggihî Minel Hatâyâ Kemâ Nakkayte’s-Sevbe’l-Ebyada Mine’d-Denesi Ve Edhilhu Daren Hayran Min Dârihi Ve Ehlen Hayran Min Ehlihi Ve Zevcen Hayran Min Zevcihi Ve Edhilhu’l-Cennete Ve Eizhu Min Azâbi’b-Gâbri Ve Min Azâbi’n-Nâri.”
Ravi, Avf bin Malik:
“Bu duayı işitince keşke bu ölünün yerinde ben olsaydım diye temenni ettim dedi.”
Müslim 963/85, Nesei 62, Tirmizi 1025, İbni Mace 1500, İbnu’l-Carud 538, Beyhaki 4/40, Tayalisi 999, Begavi 1395, Tabarani Mucemu’l-Kebir 18/76, İbni Hibban 3075, İbni Ebi Şeybe 3/176, Ahmed bin Hanbel Müsned 6/2328, Albânî Ahkâmu’l-Cenâiz 157
(465) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir ölü üzerine cenaze namazı kılduğı zaman, ona şöyle dua ediyordu:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا، وَمَيِّتِنَا، وَشَاهِدِنَا، وَغَائِبِنَا، وَصَغِيرِنَا، وَكَبِيرِنَا، وَذَكَرِنَا، وَأُنْثَانَا، اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا، فَأَحْيِهِ عَلَى الْإِسْلاَمِ، وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا، فَتَوَفَّهُ عَلَى الْإِيمَانِ. اللَّهُمَّ لاَ تَحْرِمْنَا أَجْرَهُ، وَلاَ تُضِلَّنَا بَعْدَهُ
“Allahummeğfir Li Hayyınâ Ve Meyyitinâ Ve Şâhidinâ Ve Gâibinâ Ve Sagîrinâ Ve Kebîrinâ Ve Zekerinâ Ve Unsânâ. Allahumme Men Ehyeytehu Minna Fe Ehyihi Ale’l-İslami Ve Men Teveffeytehu Minna Fe Teveffehu Ale’l-İmani. Allahumme Lâ Tahrimnâ Ecrehu Ve Lâ Tudillenâ Bağdehu.”
İbni Mace 1498, Ebu Davud 2201, Tirmizi 1024, İbni Hibban Mevarid 757, Beyhaki 2/41, Albânî Ahkâmu’l-Cenâiz 157
(466) Abdullah ibni Mes’ud (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Üç haslet var ki, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onları yapardı insanlar terk etti. Birincisi, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) namazda selam verdiği gibi cenaze üzerine kıldığı namazda da selam verirdi.”
Beyhaki 4/43, Albânî Ahkâmu’l-Cenâiz 162
(467) Talha bin Abdullah bin Avf şöyle dedi:
“Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma)’nın arkasında bir cenaze namazı kıldım. Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma), Fatiha Suresi’ni okudu ve onu cehri yapıp bize işittirdi. Namazdan çıkınca elini tuttum ve Fatihayı cehri okumasını sordum. Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma):
−‘O sünnet ve haktır!’ dedi.”
İbni Hibban 3071, Buhari 1256, Ebu Davud 3198, Nesei 1986, Tirmizi 1027, İbnu’l-Carud 537, Darekutni 2/38, Hakim 1/358, Beyhaki 4/37, Begavi 1494, Tayalisi 2741
(468) Abdullah bin Zübeyr’in oğlu Abbad şöyle dedi:
“Aişe (Radiyallahu Anha), Sa’d bin Ebi Vakkas (Radiyallahu Anh)’ın cenaze namazını kılmak için cenazesinin mescide uğratılmasını emretti. İnsanlardan bazısı bu hususta kendisine itiraz edince, Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:
−İnsanlar ne de çabuk unutuyorlar! Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), Sehl bin Beydâ’ın cenazesini mescidden başka yerde kılmamıştı.”
Müslim 973/99, 100, Ebu Davud 3189, Nesei 1966, Tirmizi 1033, İbni Mace 1518, İbni Hibban 3065, Ahmed bin Hanbel Müsned 6/79
(469) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Siyah bir adam yahut siyah bir kadın mescidi süpürürdü, vefat etti. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onu sordu.
Sahabeler:
−O öldü, dediler. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Bana onu bildirmeli değil miydiniz? O adamın yahut kadının kabrini bana gösterin!”
Buna müteakiben onun kabrine geldi ve üzerine namaz kıldı.
Buhari 551
(470) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:
“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir kabre geldi, orada bulunanlar:
−Bu mevta dün gece gömüldü, dediler. Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma):
−Biz Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in arkasında saf olduk sonra Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), onun cenaze namazını kıldırdı, dedi.”
Buhari 1250, Müslim 954/68, Ebu Davud 3196, Nesei 2022, Tirmizi 1037, İbni Mace 1530, Darekutni 2/76, Beyhaki 4/45, İbni Hibban 3085, Ahmed bin Hanbel Müsned 1/46
(471) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle demiştir:
Öyle ise cenazeyi çıkarınız. Zira ben Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’den işittim şöyle buyuruyordu:
“Herhangi bir Müslüman ölür ve onun cenaze namazını Allah’a şirk koşmayan kırk kişi kılarsa onların cenaze için yaptıkları dualarını Allah mutlaka kabul buyurur.”
Müslim 948/59, Ebu Davud 3170, İbni Mace 1489, İbni Hibban 3082, Tabarani Mucemu’l-Kebir 12158, Ahmed bin Hanbel Müsned 1/277
(472) Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhma) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Bu gün Habeş’ten salih bir adam vefât etti. Gelin onun cenaze namazını kılın.”
Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:
Namaz için saf olduk, bizler saflar halinde dizili iken Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) geçip Necâşî’nin cenaze namazını kıldırdı.
Buhari 1243, Müslim 952/65, Nesei 1969, Abdurrezzak 6406, Beyhaki 4/50, Tayalisi 1681, İbni Ebi Şeybe 3/241/7, İbni Hibban 3097, Ahmed bin Hanbel Müsned 3/295, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 727
(473) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Necâşî’nin vefatını o öldüğü gün insanlara haber verdi. Müteakiben insanları musallâya çıkartıp dört tekbir alarak cenaze namazını kıldırdı.”
Müslim 951/62, Buhari 1182, Malik 1/226, Ebu Davud 3204, Nesei 1979, İbni Hibban 3068, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/438
(474) Abdullah bin Zübeyr’in oğlu Abbad şöyle dedi:
“Aişe (Radiyallahu Anha) Sa’d bin Ebi Vakkas (Radiyallahu Anh)’ın cenaze namazını kılmak için cenazesinin mescide uğratılmasını emretti...”
Müslim 973/99, Ebu Davud 3189, Nesei 1966, Tirmizi 1033, İbni Mace 1518, İbni Hibban 3065, Ahmed bin Hanbel Müsned 6/79
Teşcî: Cenaze, yıkanmasından defnine kadar bütün şerî yükümlülükleri yerine getirmektir.
(475) Amir bin Sa’d babası Sa’d bin Ebi Vakkas (Radiyallahu Anh)’den rivayet ederek şöyle demiştir:
Sa’d bin Ebi Vakkas (Radiyallahu Anh), Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma)’nın yanında oturuyor iken, oraya maksure sahibi Habbab (Radiyallahu Anh) geldi ve şöyle dedi:
−Ey Ömer’in oğlu Abdullah! Ebu Hureyre’nin dediği şeyi işitiyor musun? Ebu Hureyre, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyuruyor dedi:
“Herkim cenaze ile beraber ölü evinden çıkar ve onun üzerine cenaze namazını kılar sonra da defnedilene kadar cenazeyi takıp ederse ona her biri Uhud dağı büyüklüğünde iki kîrât ecir vardır. Kim de cenaze namazını kılar sonra dönerse ona da Uhud dağı büyüklüğü bir kîrât ecir vardır.”
Bunun üzerine Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma), Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh)’ın bu hadisini sormak ve Aişe (Radiyallahu Anha)’nın ne dediğini öğrendikten sonra gelip kendisine haber vermek üzere Habbab’ı Aişe (Radiyallahu Anha)’ya gönderdi. Sonra Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma) mescidin çakıl taşlarından alıp elinin içinde evirip çevirmeye başladı. Nihayet Habbab geldi ve Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma)’ya Aişe (Radiyallahu Anha)’nın:
Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) doğru söylemiştir, dediğini bildirdi. Bunun üzerine Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma) elindeki çakılları yere attı sonra da şöyle dedi:
−Vallahi biz birçok kîrâtı kaçırdık!
Müslim 945/56, Buhari 1248, Ebu Davud 3169, Nesei 1996, İbni Hibban 3079