(256) Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:
Ömer bin el-Hattab (Radiyallahu Anh)’ı işittim şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bana atiye verirdi. Ben:
Onu benden daha fazla ihtiyaç sahibine verseniz, derdim. Bunun üzerine, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Onu al! Hırs gösterici ve talep edici olmadığın halde sana gelen malı al! Böyle gelmeyen mala nefsini ona tabi kılma!”
Müslim 1045/112, Nesei 2604, 2605, Humeydi 21, Abdullah bin Mübarek Müsned 32, Ahmed bin Hanbel Müsned 1/17, 21, 40, 52, 99, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 359, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 862
(257) Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:
“Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hediyeyi kabul eder ve ona mukabelede bulunurdu.”
Buhari 2380 Ebu Davud 3536, Tirmizi 1953, Ahmed bin Hanbel Müsned 6/9, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 1603
(258) Ebu Hureyre(Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Hediyeleşiniz, sevişiniz.”
Buhari Edebu’l-Müfred 594, Ebu Yağla 6148, Beyhaki 6/169, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 1601, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 3004
(259) Abdullah ibni Mes’ud (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Davetçiye icabet edin! Hediyeyi geri çevirmeyin! Müslümanları dövmeyin!”
Buhari Edebu’l-Müfred 157, İbni Hibban Mevarid 1064, Ahmed bin Hanbel Müsned 3838, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 1616
(260) Halid bin Adiyy el-Cüheniyy(Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’i işittim şöyle buyuruyordu:
“Her hangi bir kimseye istemeden nefsini israf ettirmeden kardeşinden bir iyilik ulaşırsa o iyiliği kabul etsin geri çevirmesin!”
İbni Hibban 5108, 3404, Ebu Yağla 925, Tabarani Mucemu’l-Kebir 4124, Hakim 2/62, Ahmed bin Hanbel Müsned 4/320, 321
(261) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Herkime misk ve benzeri güzel bir koku ikram edilirse, onu geri çevirmesin! Çünkü onun yükü hafiftir ve kokusu güzeldir!”
İbni Hibban 5109, Müslim 2253/20, Ebu Davud 4172, Nesei 5274
(262) Ebu Humeyd es-Saidî (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Eyle kıralı Yuhanna, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e beyaz bir katır hediye etti ve bir de Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e bürd giydirdi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de deniz kenarı beldeleri ahalisi için eman verir bir mektup yazdı.”
Buhari 1410
(263) Abdurrahman bin Ebu Bekir (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Biz, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ile beraber bir seferde yüz otuz kişi idik. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Sizden birinizin yanında taam var mı?”
Bir kişinin beraberinde bir sa’ veya ona yakın bir taam bulundu. O yoğrularak hamur yapıldı. Sonra başı açık pejmürde bir halde, uzun boylu müşrik bir adam koyunları güderek geldi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Bunlar satılık mı, atiye mi yahut da hîbe mi?”
Adam:
−Hayır, satılıktır dedi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onlardan bir koyun satın aldı. Koyun kesildi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onun karaciğerinin kızartılmasını emretti. Ravi dedi ki:
−Allah’a yemin ederim ki, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) yüz otuz kişinin hepsine koyunun karaciğerinden bir parça kesip verdi. Eğer orada hazır ise hemen kesip verdi, eğer hazır değilse onun da hissesini sakladı. Koyundan iki büyük tencere yemek yapıldı. Yüz otuz kişinin hepsi yedi ve hepimiz doyduk. İki tencerede yemek arttı ve artanı biz deve üzerine yükledik ve Medine’ye getirdik.
Buhari 2408
(264) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Fezâre oğullarından bir adam, ormandan elde ettikleri develerinden bir dişi deveyi, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e hediye etti. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de o adama bir takım hediyeler verdi. Bunun üzerine adam hediyeyi azımsayıp nahoş davrandı. Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) dedi ki:
−Rasulullah(Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’i bu minberin üzerinde işittim şöyle buyuruyordu:
“Arap’dan bazı insanlardan kimileri bir hediye veriyor. Ben de ona yanımda olan kadarıyla karşılık olarak hediye veriyorum. O kimse hediyemi azımsayıp nahoş davranıyor ve bana karşı nahoş davranmasını devam ettirip duruyor. Allah’a yemin ediyorum ki, bu makamımdan sonra muhacir olan Kureyşli, Ensarlı, Sekaflı ve Devslilerden başka, Arap’dan hiçbir adamın hediyesini kabul etmeyeceğim!”
Tirmizi 3946, Buhari Edebu’l-Müfred 596, Albânî Silsiletu’l-Ehâdîsi’s-Sahîha 1684, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 2072
Gulûl: Genelde, taksim edilmeden önce ganimet mallarından gizlice bir şeyler alıp saklamak, bu şekilde ganimet mallarında hırsızlık yapmaktır manasına kullanılır.
(265) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“İmama, devlet başkanına hediye vermek gulûldür!”
Tabarani Mucemu’l-Kebir 11486, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 7054
(266) Ebu Humeyd es-Sâidî (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Görevlilere hediye vermek gulûldür!”
Ahmed bin Hanbel Müsned 23662, Beyhaki 10/138, İbni Adiyy Kamil 1/300, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 7021
(267) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Hibe ettiği şeyi geri isteyen, kusmuğuna onu yemek için dönen kimse gibidir!” (Yani köpek gibidir!)
Ebu Davud 3538, Nesei 3698, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 1623, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 5426
(268) Abdullah ibni Ömer ve Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhum) şöyle dediler:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Bir kimseye, bir şeyi atiye olarak verip yahut bir şeyi hibe edip de ondan vazgeçmesi helal değildir! Bir şeyi atiye olarak verip de ondan vazgeçenin misali, iyice yiyen, doyduğu zaman kusan sonra da onu tekrar yemek için kusmuğuna dönen köpeğin misalidir!”
Ebu Davud 3539, Nesei 3705, Tirmizi 2132, İbnu’l-Carud 994, İbni Mace 2377, İbni Hibban 5123, Ebu Ya’la 2717, Darekutni 3/42, 43, Hakim 2/46, Beyhaki 6/180, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/27, 78, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 6/63
(269) Amr bin Şuayb babası ve dedesi tarikiyle şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Hibe ettiği şeyi geri isteyen kimsenin misali, kusan sonra kusmuğunu yiyen köpeğin misalidir! Hibe edici, bağışladığını geri istediği zaman durdurulsun ve geri istediği şeyin durumu kendisine bildirilsin sonra hibe ettiği şey kendisine verilsin!”
Ebu Davud 3540, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/175, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 5836, Albânî Silsiletu’l-Ehâdîsi’s-Sahîha 2282
(270) Abdullah ibni Ömer ve Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhum) şöyle dediler:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Bir kimseye, bir şeyi atiye olarak verip yahut bir şeyi hibe edip de ondan vazgeçmesi helal değildir! Ancak çocuğuna verdiği şeyde baba bundan müstesnadır...”
Ebu Davud 3539, Nesei 3705, Tirmizi 2132, İbnu’l-Carud 994, İbni Mace 2377, İbni Hibban 5123, Ebu Yağla 2717, Darekutni 3/42, 43, Hakim 2/46, Beyhaki 6/180, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/27, 78, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 6/63
(271) Nu’man bin Beşir (Radiyallahu Anhum) şöyle dedi:
“Babam, Beşir bin Sa’d, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e geldi ve:
−Ben bu oğluma bu köleyi bağışladım, dedi. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Her çocuğuna böyle bir bağışta bulundun mu?”
Babam:
−Hayır, dedi.
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“O bağışı geri çevir!”
İbni Hibban 5097, Müslim 1623/10, 11, Malik 2/75/39, Nesei 3677, Tirmizi 1367, İbnu’l-Carud 991, İbni Mace 2376, Abdurrezzak 16491, Humeydi 922, Darekutni 3/42, Begavi 2202, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 1598
(272) Cabir (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Beşir bin Sa’d (Radiyallahu Anh)’ın karısı, kocasına:
−Oğluma bu köleyi bağışla ve Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’i köleyi oğluma bağışladığına şahid yap dedi. Bunun üzerine Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Oğlunun kardeşleri var mı?”
Beşir (Radiyallahu Anh):
−Evet, dedi. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Onlardan her birine bu oğluna verdiğin şeylerin mislini verdin mi?”
Beşir (Radiyallahu Anh):
−Hayır, dedi. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Bu doğru olmaz! Ben sadece hak üzere şahidlik ederim!”
İbni Hibban 5101, Müslim 1624/19, Ebu Davud 3549, Beyhaki 6/177