Teyemmüm İle Alakalı Konular

(1) Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

“Su bulamamışsanız temiz toprağa teyemmüm edin! Ondan yüzlerinize ve ellerinize sürün...”

Maide Suresi 6

(2) Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:

“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in seferlerinin bazısında onunla beraber yola çıktık. El-Beydâ veya Zatu’l-Ceyş mevkiine ulaşınca benim gerdanlığım koptu. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onun aranması için bekledi; insanlar da onunla beraber beklediler. Onların bulunduğu yer bir su başı değildi. İnsanlar, Ebu Bekir (Radiyallahu Anh)’a geldiler ve:

−Aişe (Radiyallahu Anha)’nın yaptığını görüyor musun? Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’i ve insanları su başında değilken, beraberlerinde su da olmadığı halde yollarından men etti dediler. (O sırada) Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) başını dizimin üzerine koymuş uyuyordu. Ebu Bekir (Radiyallahu Anh) bana geldi ve:

−Sen, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ve insanları yollarından alıkoydun, onlar bir su başında da değiller ve onlarla beraber su da yok dedi. Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle devam etti:

Ebu Bekir (Radiyallahu Anh) beni azarlayıp iyice kınadı. Maşallah söyleyecek hiçbir şeyi bırakmadı eliyle de böğrüme dürtmeğe başladı. Beni hareket etmekten alıkoyan şey, sadece Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in başının dizimin üzerinde oluşu idi. Sabah olunca Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) kalktı ve hiç kimsede su yoktu. Bunun üzerine Allah teyemmüm ayetini indirdi. Herkes teyemmüm etti. Useyd bin Hudayr:

−Ey Ebu Bekrin ehli beyti! Bu sizin ilk bereketiniz değildir! dedi. Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle devam etti:

Üzerine bindiğim deveyi kaldırdığımızda gerdanlığı onun altında bulduk.”

Buhari 428, Müslim 367/108, Ebu Avane 1/302, Nesei 1/163, İbni Hibban 1300

(3) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“...Yeryüzü benim için bir temizlik vasıtası ve mescid kılındı...”

Müslim 523/5, Ebu Avane 1/395, Tirmizi 1553, İbni Mace 567, Begavi 3617, Ahmed 2/411

Kişi On Sene Su Bulamasa da Teyemmüm Eder

(4) Ebu Zer (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in yanında biraz koyun birikmişti. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bana şöyle buyurdu:

−“Ya Eba Zer! Bunları sahraya çıkar!”

Ben de onları alıp er-Rebze’ye çıkardım. Orada bana cünüplük isabet etti ve beş, altı gün o halde kaldım. Sonra Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in yanına geldim. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Ya Eba Zer!”

Ben sustum. Sonra Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) tekrar şöyle buyurdu:

−“Ya Eba Zer! Annen seni kaybetsin!”

Geliş sebebimi ona haber verdim. Siyah bir cariyeye seslendi, o da su ile dolu bir kap getirdi. Sonra beni perdeledi bende bir deveyi sütre edinip yıkandım. Bununla üzerimdeki bir dağı atmış gibi oldum. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Temiz toprak, suyu on sene bulamasa da Müslümanın abdestidir! Suyu bulduğun vakit, onu cildine dokundur abdest al. Kuşkusuz ki, abdest almak daha hayırlıdır.”

İbni Hibban 1311, Ebu Davud 332, Nesei 1/171, Tirmizi 124, Darekutni 1/186, 187, Hakim 1/170, Beyhaki 1/220, Tayalisi 484, Abdurrezzak 912, 913, Ahmed 5/155, 180

İzah: Kuşkusuz ki, Allah yeryüzünün tamamını Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ve ümmetine mescid yapmıştır. Bu ümmet her nerede namaz vaktine ererse orada namazını eda eder. O yerin mescid, ev, iş yeri veya açık arazi olması namaz kılmasına mani değildir! Bu sadece bu ümmete has bir fazilettir. Diğer ümmetler namazlarını ibadet için tahsis ettikleri yerlerde kılıyorlardı. Bu manaya işaret eden diğer rivayetler de şu şekilde gelmiştir:

“Benden önceki ümmetler, namazlarını sadece kiliselerinde kılıyorlardı.”

“Nebilerden hiç biri mihrabına gelmeden namaz kılmıyordu.”

Yeryüzünün tamamı namazgâhtır ifadesinden nasların tahsis ettiği bazı yerleri istisna etmemiz gerekmektedir. Namaz kılmak caiz olmayan yerleri aşağıda gelecek hadislerde göreceğiz.

Kuşkusuz ki, Allah teyemmümü bu ümmete şeriat yaparak Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ve ümmetine rahmet edip işini kolaylaştırmıştır. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bu sadette şöyle buyurmuştur:

“Su bulamadığımız zaman yerin toprağı bizim için temizlik kılındı.”

Kişi on sene de su bulamasa yine teyemmüm eder ve ibadetlerini yerine getirir. Buna Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in:

“Temiz toprak on sene suyu bulamasa da Müslümanın abdestidir.”

Kavli delalet eder. Diğer ümmetlerde teyemmüm etme durumu yoktu. Yani onların toprakla temizlenmeleri meşru değildi. Teyemmüm de yine bu ümmetin özelliklerindendir.

Asıl olan yeryüzünün temiz olmasıdır. Bu sebeple yeryüzünün her tarafında namaz kılmak ve teyemmüm etmek caizdir. Yerin tamamı teyemmüm yapmaya elverişlidir. Yeryüzünden bazı kısımların kumlu, bazılarının kireçli yahut başka bir toprak nevinden olması bu durumu değiştirmez!