Soru: Selamun Aleykum. Ben bir müşteriye 500 liradan malzeme verdim ve bana bir hafta sonra vereceğini söyledi. Lakin bu adam bir hafta sonra ödemedi ve birde şu anda ödeyemeyeceğini söyledi! Bu süre bir yıl oldu ve daha ödemedi! Tabi ki, bu arada malzeme baya zamlandı 1.000 lira oldu! Şimdi ben bu adamdan 1.000 lira istersem faiz mi olur?
Cevap: Ve Aleykum Selam. Evet, faiz olur! Çünkü İslam’a göre almanız gereken para, anlaştığınız 500 liradır!
(1) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir satışta iki fiyat isteyerek satış yapmayı yasakladı ve şöyle buyurdu:
“Herkim bir satışta iki satış yaparsa, o kimse için, iki satıştan en düşük fiyatı almak yahut da faiz almak vardır!”
İbni Ebi Şeybe 5/55/9, Ebu Davud 3461, İbni Hibban Mevarid 1109, 1110, Hakim 2/45, Beyhaki 5/343, İbni Hazm Muhalla 9/16, Nesei 4646, Tirmizi 1231, İbnu’l-Carud, Begavi 2111, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/432, 475, 503, Albânî Silsiletu’l-Ehâdîsi’s-Sahîha 2326
(2) Abdulvehhab bin Ata (Rahmetullahi Aleyh) şöyle demiştir:
“Bir satışta iki satış yapmak demek, satıcı sana; Bu mal sana peşin on dirheme, vadeli yirmi dirhemedir demesi manasınadır!”
İmam ibni Kuteybe (Rahmetullahi Aleyh)’de mezkur hadisi bu şekilde tefsir etmiştir:
“Bir satışta iki şart, yasaklanan satış türlerindendir! Bu, bir şahıs bir malı nakit olarak bir dinara, iki ay vade ile iki dinara, üç ay vade ile üç dinara satın almasıdır ki, işte bu bir satışta iki satış yapmak demektir.”
İbni Kuteybe Garibu’l-Hadis 1/18
(3) Muhammed bin Sîrîn (Rahmetullahi Aleyh) şöyle demiştir:
“Eyyub es-Sahtiyani, sana bu malı peşin on dinara, ileriki bir tarihe on beş dinara satarım demesini kerih görürdü!”
Abdurrezzak 8/137/14630
(4) Süfyan es-Sevrî (Rahmetullahi Aleyh) şöyle demiştir:
“Sana peşin şu fiyata, vadeli ise şu ve şu fiyata satıyorum, dediğinde müşteri o malı götürse, iki fiyattan biri üzere satış meydana gelmediği müddetçe müşteri iki satış arasında muhayyerdir. Satış bu şekilde meydana gelse, bu satış mekruhtur! Bu bir alışveriş içinde iki alışveriştir, bu merduttur! Bu yasaklanan alışveriştir! Eğer sattığın malı müşterinin yanında aynı ile bulursan onu geri alırsın. Eğer müşteri onu kullandı ve yok ettiyse, senin için iki ücretin en azı ve iki vadenin en uzun olanı vardır.”
Abdurrezzak 8/136/14632