Teyemmüm İle Alakalı Konular

(1) Teyemmümün Meşruluğu

(137) Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor:

“Su bulamamışsanız temiz toprağa teyemmüm edin! Ondan yüzlerinize ve ellerinize sürün…”

Maide Suresi 6

(138) Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in seferlerinin bazısında onunla beraber yola çıktık. El-Beydâ veya Zatu’l-Ceyş mevkiine ulaşınca benim gerdanlığım koptu. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onun aranması için bekledi; insanlar da onunla beraber beklediler. Onların bulunduğu yer bir su başı değildi! İnsanlar, Ebu Bekir’e geldiler ve:

−Aişe’nin yaptığını görüyor musun? Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’i ve insanları su başında değilken, beraberlerinde su da olmadığı halde yollarından men etti dediler. (O sırada) Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) başını dizimin üzerine koymuş uyuyordu. Ebu Bekir bana geldi ve:

−Sen, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ve insanları yollarından alıkoydun, onlar bir su başında da değiller ve onlarla beraber su da yok dedi. Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle devam etti:

Ebu Bekir beni azarlayıp iyice kınadı. Maşallah söyleyecek hiçbir şeyi bırakmadı eliyle de böğrüme dürtmeğe başladı. Beni hareket etmekten alıkoyan şey, sadece Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in başının dizimin üzerinde oluşu idi. Sabah olunca Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) kalktı ve hiç kimsede su yoktu. Bunun üzerine Allah teyemmüm ayetini indirdi. Herkes teyemmüm etti. Useyd bin Hudayr:

−Ey Ebu Bekrin ehli beyti! Bu sizin ilk bereketiniz değildir! dedi. Aişe (Radiyallahu Anha) şöyle devam etti:

Üzerine bindiğim deveyi kaldırdığımızda gerdanlığı onun altında bulduk.

Buhari 428, Müslim 367/108, Ebu Avane 1/302, Nesei 1/163, İbni Hibban 1300

(139) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“...Yeryüzü benim için bir temizlik vasıtası ve mescid kılındı...”

Müslim 523/5, Ebu Avane 1/395, Tirmizi 1553, İbni Mace 567, Begavi 3617, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/411

(2) Kişi On Sene Su Bulamasa da Teyemmüm Eder

(140) Ebu Zer (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in yanında biraz koyun birikmişti. Bana şöyle buyurdu:

−“Ya Eba Zer! Bunları sahraya çıkar.”

Ben de onları alıp er-Rebze’ye çıkardım. Orada bana cünüplük isabet etti ve beş, altı gün o halde kaldım. Sonra Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in yanına geldim. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Ya Eba Zer!”

Ben sustum. Sonra Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) tekrar şöyle buyurdu:

−“Ya Eba Zer! Annen seni kaybetsin!”

Geliş sebebimi ona haber verdim. Siyah bir cariyeye seslendi, o da su ile dolu bir kap getirdi. Sonra beni perdeledi bende bir deveyi sütre edinip yıkandım. Bununla üzerimdeki bir dağı atmış gibi oldum. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Temiz toprak, suyu on sene bulamasa da Müslümanın abdestidir! Suyu bulduğun vakit ise, onu cildine dokundur ve abdest al. Muhakkak ki, abdest almak daha hayırlıdır.”

İbni Hibban 1311, Ebu Davud 332, Nesei 1/171, Tirmizi 124, Darekutni 1/186, 187, Hakim 1/170, Beyhaki 1/220, Tayalisi 484, Abdurrezzak 912, 913, Ahmed bin Hanbel Müsned 5/155, 180

(3) Cünüp Kimse Su Olmadığında Teyemmüm Ederek Namazlarını Kılar

(141) İmran bin Husayn (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ile beraber bir seferde idik. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) insanlara namaz kıldırdı. Namazdan yüzünü dönünce baktı ki bir şahıs, bir kenara çekilmiş cemaatla namaz kılmamış. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ona şöyle buyurdu:

−“Ya fulan! Cemaatle beraber namaz kılmana mani olan şey nedir!?”

O şahıs:

−Bana cünüplük isabet etti ve su da yok! dedi. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de şöyle buyurdu:

−“Temiz ve pak toprakla teyemmüm et bu sana kifayet eder.”

İbnu’l-Carud 122, Buhari 437, Müslim 682/312, Nesei 320, Darimi 1/155, İbni Huzeyme 271, İbni Hibban 1302, Tayalisi 837, Begavi el-Mesâbih 365, Ahmed bin Hanbel Müsned 4/434, 435, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 3615

(4) Su Varken Teyemmümün Caiz Olduğu Yerler

(142) Abdullah ibni Abbas (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

Bir adam kışın cünüp olmuştu. Başında yara olduğu için ne yapacağını sordu. Adama gusül abdesti emredildi. Bunun üzerine adam gusletti ve bu sebeple öldü. Bu olay Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e anlatıldı. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) üç kez tekrar ederek şöyle buyurdu:

“Onlara ne oldu ki, adamı öldürdüler! Allah da onları öldürsün! Allah teyemmümü temizlik sebebi yapmıştır!”

İbni Huzeyme 273, Ebu Davud 336, İbni Mace 572, İbni Hibban 1314, Darekutni 1/190, 191, Hakim 1/178, Beyhaki 1/226, Begavi 2/120, Tabarani Mucemu’l-Kebir 11472, Ebu Nuaym Hilye 3/317, 318

İzah: Bilindiği gibi teyemmüm, suyun olmadığı yerlerde onun yerine kaim ona bedel olarak meşru kılınmış bir tuhurdur. Yukarıdaki hadislerin delaleti sebebiyle su olduğu halde teyemmümün caiz olduğu yerler de vardır onlar:

1) Hadiste anlatıldığı gibi başta veya vücudun başka bir yerinde yara olur yıkandığı zaman ölüm tehlikesi veya altından kalkamayacağı daha büyük bir hastalığa müptela etme ihtimali olursa o kimse teyemmüm eder.

2) Hava şiddetli soğuk olur, su ve yıkanılacak yer de yine çok soğuk olur da kişi gusül abdesti aldığında hastalanacağından korkarsa bu durumda da teyemmüm etmesi kendine caizdir.

(143) Amr bin el-Âs’ şöyle dedi:

“Zatu’s-Selasil savaşı esnasında çok soğuk bir gecede ihtilam oldum. Gusül abdesti alırsam helak olurum diye kendi aleyhime korktum ve teyemmüm ederek arkadaşlarıma sabah namazını kıldırdım. Bu durumu Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e anlattılar. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de şöyle buyurdu:

−“Ya Amr! Cünüp olduğun halde arkadaşlarına namaz mı kıldırdın!?”

Kendisine gusül etmeme mani olan sebebi haber verdim ve:

−Ben Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor dedim:

“Kendi kendinizi öldürmeyin! Şüphesiz ki, Allah size merhamet edicidir.”

Nisa Suresi 29. ayetini işittim dedim. Bunun üzerine Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) güldü ve bir şey söylemedi.

Ebu Davud 334, İbni Hibban 1315, Darekutni 1/179, Hakim 1/177, Ahmed bin Hanbel Müsned 4/203, 204

(5) Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in Teyemmümünün Şekli

(144) Ammar bin Yasir (Radiyallahu Anh), Ömer (Radiyallahu Anh)’a şöyle dedi:

“Hatırlamıyor musun? Ben ve sen ikimiz bir seferde idik. Sen namaz kılmadın, ben ise toprakta yuvarlandıktan sonra namaz kılmıştım! Müteakiben bu fiilimi Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e arz ettiğimde, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de şöyle buyurdu:

“Sana bu kadarı yeter.”

Sonra iki elini yere vurdu; ellerine üfledi sonra iki eli ile yüzünü ve ellerini meshetti...”

İbnu’l-Carud 125, Buhari 432, Müslim 368/111, Ebu Avane 1/306, Ebu Davud 326, Nesei 1/169, İbni Mace 569, Begavi 308, İbni Huzeyme 266, İbni Hibban 1267, Tayalisi 638, Ahmed bin Hanbel Müsned 4/265

(145) Ammar bin Yasir (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Teyemmüm, yüz ve eller için bir kez yere vurmaktır.”

İbnu’l-Carud 126, Ebu Davud 327, Tirmizi 144, Darimi 1/156

(6) Selam İçin Teyemmüm Etmenin Meşruluğu

(146) Ebu Cuheym (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Bi’ru Cemel tarafından geliyordu. Kendisine bir şahıs selam verdi. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) oradaki bir duvara yönelip yüzünü ve ellerini mesh ederek teyemmüm edene kadar o şahsın selamını almadı.”

Buhari 431, 432, Müslim 369/114, Ebu Avane 1/307, Ebu Davud 329, Nesei 310, İbni Huzeyme 274, Darekutni 1/176, Beyhaki 1/205, Ahmed bin Hanbel Müsned 4/169

(7) Teyemmümü Bozan Hususlar

(147) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Toprak, suyu on sene bulamasa da Müslümanın abdestidir! Suyu bulduğu vakit, Müslüman Allah’tan korksun ve onu cildine dokundursun ve abdest alsın! Kuşkusuz ki, o daha hayırlıdır.”

Bezzar Keşfi’l-Estâr 310, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 3861