(66) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Sizden hiç kimse bir gün veya iki gün önce oruç tutarak Ramazanın önüne geçmesin! Ancak devamlı oruç tutan kimse olursa o, orucunu tutsun!”
Buhari 1783, Müslim 1082/21, Ebu Davud 2335, Nesei 4/149, Tirmizi 685, Darimi 2/4, İbnu’l-Carud 378, İbni Mace 1650, İbni Hibban 3586, Begavi 1718, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/438, 497, Albânî Sahiha 2398
(67) Sıla (Rahmetullahi Aleyh) şöyle dedi:
“Şek olunan günde Ammar (Radiyallahu Anh)’ın yanında bulunuyor idik. Pişmiş bir koyun getirildi. Topluluktan bazı kimseler sofradan uzaklaştı. Ammar (Radiyallahu Anh):
−Bu şek olunan günde kim oruç tutarsa, Ebu’l-Kasım (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e asi olmuştur! dedi.”
Ebu Davud 2334, Buhari 1778, Nesei 2187, Darimi 2/2, Darekutni 2/157, Tirmizi 686, İbni Hibban 3585, İbni Huzeyme 1914, Hakim 1/424, Beyhaki 4/2308, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 961
(68) Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) orucunu visal yaptı. İnsanlar da oruçlarını visal yaptılar. Bu onlara ağır geldi de Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onları bundan nehyetti! Onlar:
−Sen visal yapıyorsun! dediler. Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Ben sizin kişiliğinizde değilim! Muhakkak ki, ben (Allah tarafından) yedirilir ve içirilirim!”
Buhari 1790, Müslim 1102/55
(69) Enes (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Ramazan ayının sonuna doğru orucu visal yaptı. İnsanlardan bazı kimseler de oruçlarını visal yaptılar. Bu Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’e ulaştığı zaman şöyle buyurdu:
“Eğer ay benim için uzatılsaydı, ben visale devam ederim de o aşırı gidenler aşırılığını elbette bırakırlardı. Şüphesiz ki, ben sizin gibi değilim! Beni Rabb’im yedirir ve içirir!”
Buhari 7094, Müslim 1104/60, Tirmizi 778, Ahmed bin Hanbel Müsned 3/124, 235
(70) Abdullah bin Amr (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bana şöyle buyurdu:
−“Ya Abdullah! Senin gündüz oruç tutup geceleri namaz kıldığın bana haber verilmedi mi? sanıyorsun!”
Ben:
−Evet, ya Rasulallah! Öyledir dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Öyle yapma! Bazı günler oruç tut bazı günler oruç tutma! Gecenin bir kısmanda namaz kıl bir kısmında da yat uyu! Muhakkak ki, senin üzerinde bedeninin bir hakkı vardır; gözlerinin senin üzerinde bir hakkı vardır; eşinin senin üzerinde bir hakkı vardır; ziyaretçilerinin de senin üzerinde bir hakkı vardır. Her hak sahibine hakkını vererek her aydan üç gün oruç tutmak sana yeterlidir! Kuşkusuz ki, her bir oruç karşılığına sana on misli ecir verilecektir. İşte bu bütün senenin orucudur!”
Abdullah bin Amr (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Ben kendi aleyhime ibadette şiddet yaptıkça Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de bana şiddetlendirildi. Ben:
−Ya Rasulallah! Ben ibadet için kendimde kuvvet buluyorum, dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de şöyle buyurdu:
−“O halde Allah’ın Nebisi Davud gibi oruç tut!”
Ben:
−Allah’ın Nebisi! Davud’un orucu nasıldır? dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
−“Senenin yarısıdır!”
Abdullah bin Amr (Radiyallahu Anh) yaşlanıp kendinde eski kuvvet kalmayınca:
−Ah keşke! Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in verdiği ruhsatı kabul etseydim! der dururdu.
Buhari 1840, Müslim 1159/181, Ebu Davud 1389, Nesei 2390, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/194, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 2015
(71) Ömer bin el-Hattab (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Bu iki bayram günlerinde Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) oruç tutmayı nehyetti! İlki orucunuzu açtığınız Ramazan Bayramı günü, diğeri ise kurbanınızdan yediğiniz Kurban Bayramı günlerinizdir.”
Buhari 1773, Müslim 1137/138, Malik 1/178/5, Humeydi 8, İbni Ebi Şeybe 2/514/1, Ebu Davud 2461, Tirmizi 771, İbnu’l-Carud 401, İbni Mace 1722, Begavi 1795, Ahmed bin Hanbel Müsned 1/243, 440, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 4/127
(72) Nubeyşetu’l-Huzelî (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Teşrik günleri oruç değil yemek ve içmek günleridir!”
Müslim 1141/144, Ebu Davud 2813, Beyhaki 4/297, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 963
(73) Aişe ve Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhum) şöyle dediler:
“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) teşrik günlerinde oruç tutmaya ruhsat vermedi! Ancak Kâbe’ye götürecek hediye kurbanı bulamayan hacılar için üç gün oruca ruhsat verdi.”
Buhari 1857, Darekutni 2/186, Beyhaki 4/298, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 964
(74) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Sizden hiç kimse Cuma günü oruç tutmasın! Ancak Cumadan bir gün önce veya bir gün sonra oruç tutarsa bu müstesnadır!”
Buhari 1850, Müslim 1144/147, Ebu Davud 2420, Tirmizi 743, İbni Mace 1723, İbni Ebi Şeybe 2/459/1, İbni Hibban 3614, İbni Huzeyme 2158, Begavi 1804, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/495, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 959
(75) Muhammed bin Abbad (Rahmetullahi Aleyh) şöyle dedi:
“Ben Cabir (Radiyallahu Anh)’a:
−Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Cuma günü oruç tutmayı nehyetti mi? diye sordum. Cabir (Radiyallahu Anh):
−Evet, nehyetti! dedi.”
Buhari 1850, Müslim 1143/146, İbni Mace 1724, Ahmed bin Hanbel Müsned 1315, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 6963
(76) Yezid es-Samma (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Üzerinize farz olunan (Ramazan) orucunun dışında Cumartesi günü oruç tutmayın! Biriniz şayet yiyecek bir şey bulamazsa, sadece üzüm çubuğu veya ağaç dalı bulursa onu çiğnesin (suyunu içip orucunu bozsun) ve Cumartesi günü oruç tutmasın!”
Ebu Davud 2421, Tirmizi 744, Darimi 2/19, İbni Mace 1726, İbni Hibban 3615, İbni Huzeyme 2164, Beyhaki 4/302, Begavi 1806, Hakim 1/435, Ahmed bin Hanbel Müsned 6/368, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 960
Önemli Uyarı: Eğer her hangi bir nafile oruç, Cumartesi gününe denk gelirse, kesinlikle oruç tutulmaz! Çünkü Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) farz orucu müstesna Cumartesi günü oruç tutmayı yasaklamıştır!
(77) Mervan bin Salim el-Mukaffi (Rahmetullahi Aleyh) şöyle dedi:
Ben, Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma)’yı sakalını avuçlamış kabzadan fazlasını keserken gördüm. Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma) şöyle diyordu:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) orucunu açtığı zaman şöyle derdi:
ذَهَبَ الظَّمَأُ، وَابْتَلَّتِ الْعُرُوقُ، وَثَبَتَ الْأَجْرُ إِنْ شَآءَ اللهُ
“Zehebe’z-Zemeu, Vebtelleti’l-Urugu, Ve Sebete’l-Ecru, İnşaallah.”
Duanın Manası: “Susuzluk gitti ve damarlar ıslandı. Allah’ın izniyle ecir sabit oldu.”
Ebu Davud 2357, Nesei Ameli’l-Yevm 301, Hakim 1/42, Beyhaki 4/239, Begavi 1740, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 920
(78) Abdullah bin Zubeyr (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Sa’d bin Muaz (Radiyallahu Anh)’ın yanında iftar etti. Sonra Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle dua etti:
أَفْطَرَ عِنْدَكُمُ الصَّائِمُونَ، وَأَكَـلَ طَعـَامَكُمُ الْأَبْرَارُ، وَصَلَّتْ عَلَيْكُمُ الْمَلآئِكَةُ
“Eftara İndekumu’s-Sâimûn Ve Ekele Taâmekum’l-Ebrâr, Ve Sallet Aleykumu’l-Melâikeh.”
Duanın Manası: “Oruçlular yanınızda iftar etsin, Yemeğinizi iyiler yesin ve melekler de sizin için Allah’a istiğfarda bulunsun.”
İbni Mace 1747, Ebu Davud 3858, Nesei Ameli’l-Yevm 299, İbnu’s-Sünni Ameli’l-Yevm 382, İbni Hibban 5296, Beyhaki 7/287, Begavi 3320, Abdurrezzak 7907, Albânî Adabu’z-Zifaf 170
(79) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Herkim yalan söylemeyi ve onunla amel etmeyi terk etmezse, Allah’ın onun yiyeceğini ve içeceğini bırakmasına ihtiyacı yoktur!”
Buhari 1775, Ebu Davud 2362, Tirmizi 707, İbni Mace 1689, İbni Hibban 3480, İbni Huzeyme 1995, Beyhaki 4/270, Begavi 1746, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/452, 505, Albânî Sahîhu’l-Cami’ 6539
(80) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Oruç bir kalkandır! Biriniz oruçlu olduğu zaman çirkin söz söylemesin ve kabalık da etmesin! Cahillik de yapmasın! Bir kimse onunla dövüşür veya ona söverse, ben oruçluyum, ben oruçluyum desin!”
Ebu Davud 2363, Müslim 1151/160
(81) Lakît bin Sabre (Rahmetullahi Aleyh) babasından tahdis edip şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Oruçlu olmadığın müddetçe burnuna suyu mübalağalı/abartılı olarak çek!”
Tirmizi 785, Ebu Davud 142, Nesei 87, İbni Mace 407, İbnu’l-Carud 80, İbni Hibban Mevarid 159, İbni Huzeyme 150, 168, Begavi Mesâbîh 276, Tayalisi 1341, Abdurrezzak 79, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 935
(82) Ebu Said el-Hudri (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) kocalarının izni olmadan kadınların nafile oruç tutmalarını yasakladı!”
İbni Mace 1762, Ebu Davud 2459, İbni Hibban Mevarid 956, Ahmed bin Hanbel Müsned 11759, 11801, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 7/64
(83) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:
“Kocası yanında hazır olan bir kadın, Ramazan harici bir orucu onun izni olmadan tutmasın! Kocası yanında iken onun izni olmaksızın başka birinin kocasının evine girmesine de izin vermesin!”
Ebu Davud 2458, Buhari 5278, Müslim 1026/84, Tirmizi 782, Darimi 2/12, İbni Mace 1761, Begavi 1694, 1695, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/316, 464, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 2004
(84) Seleme bin el-Ekva (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Allah-u Teâlâ şöyle buyuruyor:
“...Oruç tutmaya takatleri yetenlerin fidye vermesi veya bir yoksulu doyurması gerekir…”
Ayeti inince dileyenimiz oruç tutmaz fidye verirdi. Ta ki, bundan sonraki ayet indi ve bu ayeti nesh etti!
Tirmizi 798, Buhari 4203, Müslim 1145/150, Ebu Davud 2315, Nesei 2315, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 4/22
(85) Enes bin Malik (Radiyallahu Anh), Abdu’l-Eşhel oğullarından bir kimseden Ali bin Muhammed, bu kimsenin Abdullah bin Ka’b oğullarından olduğunu söylemiştir, rivayet ederek şöyle demiştir:
Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in suvarileri bize baskın yaptı. Bunun üzerine ben, Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in yanına geldim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) öğle yemeği yiyordu ve bana şöyle buyurdu:
−“Yaklaş ve yemek ye!”
Ben de:
−Ben orucum! dedim. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’de şöyle buyurdu:
−“Otur! Sana orucu haber vereyim. Allah yolcudan namazın (dört rekâtlı farzlarından) yarısını kaldırdı. Yolcu, hamile ve emzikliden de orucu (tutma zorunluluğunu) kaldırdı!”
İbni Mace 1667, Ebu Davud 2408, Nesei 2273, Tirmizi 715, İbni Huzeyme 2043
(86) Er-Rübeyyi bin Muavviz (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Oruçlu çocuklarımıza boyalı yünden oyuncak yapardık. Onlardan biri yemek için ağladığı vakit iftar vaktine kadar ona bu oyuncağı verir eğlerdik.”
Buhari 1827, Müslim 1136/136, 137, Ahmed bin Hanbel Müsned 6/359, 360
(87) Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:
“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) fıtır sadakasını, her Müslüman köle ve hür, erkek ve kadın, küçük ve büyük üzerine bir Sa’ arpa, bir Sa’ hurma olarak farz kıldı. Bu sadakanın insanlar bayram namazına çıkmadan önce verilmesini de emretti.”
Buhari 1434, Ebu Davud 1612, Nesei 2503, Darekutni 2/153, İbni Hibban 3303
(88) Ebu Said el-Hudri (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
“Biz fıtır sadakasını buğdaydan bir Sa’ arpadan bir Sa’ hurmadan bir Sa’ ekit süzme yoğurttan bir Sa’ ve kuru üzümden bir Sa’ olarak çıkarırdık.”
Buhari 1436, Müslim 975/17, Nesei 2511, Tirmizi 673, Ahmed bin Hanbel Müsned 3/73, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 847
(89) Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:
“Halk fıtır sadakasını bayramdan bir veya iki gün önce veriyordu.”
Buhari 1440, Malik 1/285/55, Darekutni 2/152/66, Beyhaki 4/175, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 846
(90) Nafi (Rahmetullahi Aleyh) şöyle dedi:
“Abdullah ibni Ömer (Radiyallahu Anhuma) büyük küçük infak ettiği kimselerin fıtır sadakalarını da verirdi. Hatta biz azatlı kölelerin çocuklarının fıtır sadakalarını da verirdi dedi.”
Buhari 1440, Malik 1/285/55, Darekutni 2/152/66, Beyhaki 4/175, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 846
(91) Tarık el-Muharibi (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:
Medine’ye geldim, bir de baktım ki Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) minberin üzerinde dikilmiş insanlara hutbe irad ediyordu. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) hutbesinde şöyle buyuruyordu:
“Veren el üstündür! Sadaka vermeye infak etmekle mükellef olduğun, baban, annen, kız kardeşin, erkek kardeşin sonra akraba ve yakınların gibi kimselerden başla!”
Nesei 2531, Darekutni 3/44, 45, Beyhaki 8/345, İbni Hibban 3341, Tabarani Mucemu’l-Kebir 8175, Albânî İrvau’l-Ğalil Fi Tahrici Ehadisi Menari’s-Sebil 3/319, Tayalisi 1257, İbni Ebi Şeybe 3/102/8