Gıyabî Cenaze Namazı Kılmak Caizdir

(1) Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Bu gün Habeş’ten salih bir adam vefât etti. Gelin onun cenaze namazını kılın!”

Cabir bin Abdullah (Radiyallahu Anhuma) şöyle dedi:

−Namaz için saf olduk, bizler saflar halinde dizili iken, Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) geçip Necâşî’nin cenaze namazını kıldırdı.

Buhari 1243, Müslim 952/65, Nesei 1969

(2) Ebu Hureyre (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

“Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Necâşî’nin vefatını o öldüğü gün insanlara haber verdi. Müteakiben insanları musallâya çıkartıp dört tekbir alarak cenaze namazını kıldırdı.”

Müslim 951/62, Buhari 1182, Malik 1/226, Ebu Davud 3204, Nesei 1979, İbni Hibban 3068, Ahmed bin Hanbel Müsned 2/438

Açıklama: Bilindiği gibi cenaze namazı farz-ı kifayedir. Yani Müslümanlardan bazı kimselerin bu farz-ı yerine getirmesiyle diğerlerinden bu mükellefiyet düşer. Bir Müslüman vefat ettiğinde onun üzerine cenaze namazı kılmak farzdır, bazı Müslümanlar bu vazifeyi yerine getirdiğinde diğer bütün Müslümanlar bu sorumluluktan kurtulmuş olur.

Habeşistan kıralı Necâşi imanını gizleyen İslam’a girmiş bir kimse idi. Necâşi Habeşistan’da vefat edince oranın ahalisinin Hristiyan olması nedeniyle ona cenaze namazı kılınmamış ve bu farzı orada yerine getiren kimse bulunmamıştı. Bu sebeple Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) gıyabi de olsa onun cenaze namazını kıldı.

Bu durum göz önünde bulundurularak, bir Müslüman gayri Müslümlerin arasında vefat ederde ona orada cenaze namazı kılınmazsa, gıyabî de olsa ona cenaze namazı kılmak farzdır. Ancak bir Müslüman herhangi bir mekânda vefat ettiğinde ona orada cenaze namazı kılmak mümkünse ona gıyabi cenaze namazı kılmak caiz değildir!