Gıybet Etmek

Müslümanların gıybetini etmek ve aleyhinde konuşmak birçok toplantının eğlencesi haline gelmiş! Hâlbuki Allah bu davranışı yasaklamış, kullarına ondan nefret etmelerini bildirmiş ve nefislerin iğrendiği çirkin bir örnekle onu örneklendirmiştir. Allah (Azze ve Celle) şöyle buyuruyor:

“Biriniz, diğerinizi arkasından çekiştirmesin! Sizden biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı!

Hucurat Suresi 12

Gıybetin ne anlama geldiğini Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şu sözleriyle açıklamıştır.

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Gıybet nedir biliyor musunuz?”

Sahabeler dediler ki:

−Allah ve Rasulü en iyi bilendir. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Kardeşini hoşlanmayacağı bir şekilde zikretmendir!”

Sahabeler dediler ki:

−Söylediğim şey kardeşimde olsa da mı? Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

−“Eğer söylediğin şey onda varsa gıybetini yapmış olursun! Şayet bu söylediğin şey onda yoksa şüphesiz ki, ona iftira etmiş olursun!”

Müslim 4/2001

Gıybet, Müslümanı kendisinde bulunan hoşlanmadığı bir özelliğiyle anmandır. Bu; bedeniyle, diniyle, yaşantısıyla, ruhsal durumuyla, ahlakıyla ve yaratılışıyla ilgili olabilir. Bunun çeşitli şekilleri vardır. Örneğin; kusurlarını belirtmek veya dalga geçmek kastıyla bir davranışını anlatmaktır.

İnsanlar, gıybet konusunda duyarsız davranırlar. Oysa gıybet, Allah’ın katında kötü ve çirkindir. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’in şu sözü bunun delildir.

Abdullah ibni Mes’ud (Radiyallahu Anh) şöyle dedi:

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Faiz yetmiş üç kısımdır! En basiti kişinin annesiyle nikâhlanması (zina etmesi) gibidir! Şüphesiz ki, faizin en kötüsü/şiddetlisi ise Müslüman bir kimsenin gıybetini ederek ırzına dil uzatması gibidir!”

Hâkim Müstedrek 2/37, Albânî Sahihu’l-Cami’ 3533, Albânî Silsiletu’l-Ehâdîsi’s-Sahîha 1871

Gıybet edilen toplulukta bulunan kimsenin bu kötü davranışı engellemesi ve gıybeti edilen kardeşini savunmasını gerekir. Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şu sözleriyle buna teşvik etmiştir.

Rasulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu:

“Kardeşinin namusunu savunanın, Allah da kıyamet gününde yüzünü cehennemden korur.”

Ahmed bin Hanbel Müsned 6/450, Albânî Sahihu’l-Cami’ 6238